یادداشت پویان عسگری درباره میلوش فورمن (1932 - 2018)

مرگ ميلوش فورمن تنها به معناي فقدان يك فيلمساز بزرگ نيست؛ سينماي معاصر يكي از معدود غول‌هاي بجا مانده را از دست داد.
7فاز: 
مرگ ميلوش فورمن تنها به معناي فقدان يك فيلمساز بزرگ نيست؛ سينماي معاصر يكي از معدود غول‌هاي بجا مانده را از دست داد. كارگرداني كه آخرين فيلمش «اشباح گويا» را 12 سال پيش ساخت و در اين دهه كمتر كسي از او و فعاليت‌هايش خبر داشت. فورمن فيلمساز تقابل‌ها بود؛ فرد با سيستم (پرواز بر فراز آشيانه فاخته)، فرد با جمع غرق در خرافه (اشباح گويا)، هوش برتر با نبوغ (آمادئوس)، اخلاق فردي با اخلاقيات سنتي (مردم عليه لري فلينت)، فرد با خودش (مردي روي ماه) و معصوميت مردانه با رندي زنانه (والمونت). تصادم بين دو روحيه و نگرش و سرشت زيستي، محرك جهان‌هاي آتشفشاني و خردمندانه او بود و به شكل طعنه‌آميزي آن كسي در پايان فيلم‌هاي فورمن به لحاظ اخلاقي مُحق بنظر مي‌رسيد كه در پيگيري غرايز و ايده‌هاي طبيعي انساني، بجاي رسيدن به آرامش زيستي، در آغوش مرگ آرام مي‌گرفت. به شكلي دروني‌تر تماتيك مركزي فيلم‌هاي فورمن به تقابل هوش برتر با نبوغ اختصاص دارد. به اينكه چگونه خلاهاي دروني و رذالت‌هاي نهاد انسان، در مواجهه با قدرت‌طلبي شخصي و چيرگي بر طبيعت، مجال بروز پيدا كرده و منجر به جنايت مي‌شود. او در فيلم‌هاي قدرت‌شكن‌اش با قرارگيري در جايگاه پارادوكسيكال وضعيت سياسيِ درام و موكد كردن نقش انقلابي شخصيت‌هاي اصلي، نمايشگر عصيان شخصيت‌ها و پيامدش عواطف شكننده انساني در مواجهه با شكل‌هاي مختلف اقتدارگرايي بود. از انتقاد به ميليتاريسم و روحيه نظامي‌گري با نگاهي انتقادي به جنگ ويتنام در فيلم موزيكال «موي» تا تلاش براي ورود به اقتدارگرايي جنسي زنانه در «والمونت» جهت رسيدن به كامجويي مردانه و رام كردن قدرت سركش زنانه.
او كه از اروپاي شرقي (چِك) و در ابتداي دهه هفتاد بعد از ساخت چند فيلم به آمريكا مهاجرت كرد، سازنده تعدادي از درخشان‌ترين شخصيت‌ها، لحظات و سكانس‌هاي سينماي آمريكا طي چهل سال اخير است. مكث مك‌مورفي در بزنگاه فرار در آن شب نفرينيِ آسايشگاه در «پرواز بر فراز آشيانه فاخته»، آخرين ملاقات ساليري ترسناك با موتزارت رنجور و محتضر در بستر در «آمادئوس»، تب و تاب كالين فرث از شروع تا پايان «والمونت» براي دستيابي به آنت بنينگ، لحظه دردناك و تراژيك بياد آوردن محبوب از دست رفته توسط لري فلينت و مقايسه‌اش با كشيش فاسد در انتهاي «مردم عليه لري فلينت»، افتتاحيه ابزورد و پايان‌گونه «مردي روي ماه» و هر لحظه‌اي كه جيم كري براي كنترل اضطراب دروني اندي كافمن، معشوقش با بازي كورتني لاو را در آغوش مي‌كشد.
پويان عسگري
نظرات
نظر خود را بنویسید:
عضویت در خبرنامه 7فاز

برای اطلاع از مطالب جدید 7فاز ایمیل خود را وارد نمایید.


مطالب مرتبط



















































استفاده از تمامی مطالب 7فاز تنها با ذکر منبع و درج پیوند مجاز است.

طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی وبسایت توسط گروه ماز