یادداشت نویسنده 7فاز درباره وس کریون (1939 - 2015)

فيلمسازي كه در دهه شگفت انگيز هفتاد سمت استادي دانشگاه را رها كرد و مثل هر دهه هفتادي اصيل ديگري به قلب اجتماعش زد و متاثر از جنگ ويتنام و فضاي ملتهب اوايل آن دهه آخرين خانه سمت چپ (1972) را ساخت. فيلمي درباره بيرون زدن دو دختر نوجوان از خانه به قصد تفريح (بخوانيد بزرگ شدن) و طي كردن مسير بلوغ به هولناك‌ترين شكل ممكن كه مقصدش مثل مقصد بلوغ خيلي ديگر از بچه‌هاي آمريكايي آن سال‌ها مرگ بود. كريون البته به همين هم بسنده نكرد و حتي والدين آن دختر را هم وادار كرد تا از روي كاناپه كنار شومينه منزلشان بلند شده بيرون بيايند و قاتلان دخترشان را به معناي واقعي كلمه به خاك و خون بكشند.
7فاز: امروز با شنيدن خبر درگذشت وس کريون سايت‌ها و نشريات سينمايي پر شده‌اند از خبر دوخطي مرگش و در بهترين حالت بيوگرافي نسبتا مفصل و نهايتا نگاهي اجمالي به کارنامه‌اش و چند ريويوي مختصر که از روي نسخه هاي فرنگي کپي شده‌اند. اين شيوه توجه به يک فيلمساز تازه درگذشته براي کساني که يا نميشناسندش و يا علاقه‌اي به کارهايش ندارند راحت‌ترين کار و براي علاقه‌مندانش سخت‌ترين کار ممکن است.
چطور مي‌توانم لذت اولين مواجهه با کابوس در خيابان الم را در غالب يک خبر درجه دو عيان کنم و يا نشئگي رعشه‌آور آن صبح تماشاي آدم‌هاي پايين پلکان را زير آگهي فوت سازنده‌اش در يک روزنامه سياسي اجتماعي به خواننده منتقل کنم.(فيلم ترسناک را به جاي آخر شب اول صبح ببينيد تاثير هولناکي دارد.) از ميان سينمايي‌نويسها هم آن‌هايي که حسابي کريون را مي‌شناسند معمولا حال و حوصله‌اي براي نوشتن به مناسبت مرگ افراد ندارند پس کريون و امثال او همچنان در فضاي نقد اين مملکت ناشناس (به معني درک نشدن ويژگي‌هاي کارشان) باقي مي‌مانند. فيلمسازي که در دهه شگفت انگيز هفتاد سمت استادي دانشگاه را رها کرد و مثل هر دهه هفتادي اصيل ديگري به قلب اجتماعش زد و متاثر از جنگ ويتنام و فضاي ملتهب اوايل آن دهه آخرين خانه سمت چپ (1972) را ساخت. فيلمي درباره بيرون زدن دو دختر نوجوان از خانه به قصد تفريح (بخوانيد بزرگ شدن) و طي کردن مسير بلوغ به هولناک‌ترين شکل ممکن که مقصدش مثل مقصد بلوغ خيلي ديگر از بچه‌هاي آمريکايي آن سال‌ها مرگ بود. کريون البته به همين هم بسنده نکرد و حتي والدين آن دختر را هم وادار کرد تا از روي کاناپه کنار شومينه منزلشان بلند شده بيرون بيايند و قاتلان دخترشان را به معناي واقعي کلمه به خاک و خون بکشند.
راديکاليسم هولناک کريون در فيلم بعدي‌اش تپه‌ها چشم دارند در قالب تقابل يک خانواده نرمال آمريکايي با خانواده‌اي آدمخوار به شکل عيان‌تري عرضه شد. چالش جدي آن سال‌هاي جامعه آمريکا در جدال ميان فرهنگ غالب و خرده فرهنگ‌ها و جوامع ناجور حاشيه‌نشين در اين شاهکار کريون متاثر از رهايي (جان بورمن) و به خصوص کشتار با اره برقي در تگزاس و البته با نيم نگاهي به افسانه اسکاتلندي ساوني بين باعث شده تا منتقدان آن را از مهمترين فيلم‌هاي دهه هفتاد بنامند. فيلمي درخشان که متاسفانه در سال 1985 خاطره‌اش با دنباله‌اي اسفبار ساخته خود کريون خدشه دار شد. معلوم نيست ساز و کار سينماي آمريکا چگونه است که کريون درست يک سال پس از ساخت شاهکار بسيار پرفروشش کابوس در خيابان الم نتوانسته بودجه‌اي درست و حسابي براي قسمت دوم تپه‌ها جور کند که حاصلش چنين فيلم مهملي شده است . البته خود کابوس در خيابان الم با معرفي فردي کروگر به عنوان شاخص‌ترين خبيث ژانر وحشت باعث احياي ژانر و گرايش نسل مخاطبين نوجوان در سال‌هاي مياني دهه هشتاد به اين ژانر شد. فيلمي که جذابيتش را جداي از حضور هراس‌انگيز شخصيت فردي از تخيل غني کريون و توانايي مثال زدني‌اش در تلفيق صحنه‌هاي رويا و واقعيت مي‌گيرد, ويژگي‌اي که در دنباله‌هاي اين فيلم هيچ اثري از آن نيست و بي‌مايه بودن اين دنباله‌ها منهاي جنگجويان رويا (چاک راسل) به مرور از جذبه هول‌انگيز شخصيت فردي کاستند تا دوباره در سال 1994 کريون و کروگر با ساخت کابوس تازه وس کريون اين پديده فرهنگ عامه را به جايگاه اصلي‌اش بازگرداندند و زمينه را براي ساخت سري فيلم جيغ با ورود پست مدرنيسم به عرصه ژانر وحشت فراهم ساختند.
کريون در جيغ به مدد فيلمنامه نويس توانايش کوين ويليامسون با شيرجه به درون ژانر وحشت و بالا و پايين کردن تمامي مولفه‌هاي ريز و درشتش اين گونه سابقا محبوب و رو به احتضار را جاني دوباره بخشيد و با استفاده از قالب فيلم در فيلم (جيغ 2) و ويژگي‌هاي منحصر به فرد هواداري در ژانر وحشت (جيغ 4) هم اين سري فيلم را سرپا نگه داشت و هم مثل دوران اوجش تحولات اجتماعي دو دهه اخير جامعه آمريکا را به شکلي ظريف در اين آثار به نمايش گذاشت.
کريون در حدفاصل ساخت اين آثار فيلم‌هاي ترسناک متعددي ساخت که به جر آدم‌هاي پايين پلکان و پرواز شبانه اغلب از فرط بد بودن بدل به کمدي‌هاي ناخواسته‌ شدند. همانطور که اغلب کمدي‌هاي خوب هم در کنه خود آثاري ترسناک هستند.
پدرام شايق
نظرات
سعيد سه شنبه 10 شهريور 1394 عالي و به موقع..ممنون از آقاي شايق
1 0
پاسخ

نظر خود را بنویسید:
عضویت در خبرنامه 7فاز

برای اطلاع از مطالب جدید 7فاز ایمیل خود را وارد نمایید.


مطالب مرتبط
















































استفاده از تمامی مطالب 7فاز تنها با ذکر منبع و درج پیوند مجاز است.

طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی وبسایت توسط گروه ماز